Niye Evde Oturalım? Arkadaşlarla Çıksak Olmaz mı?

Niye Evde Oturalım? Arkadaşlarla Çıksak Olmaz mı?

İspanyol gribi, 1918-1920 yılları arasındaki 18 ay içinde istatistiklere göre 50 ile 100 milyon arası insanın ölümüne sebep olmuştur. Evet o dönem dünya nüfusunun nerdeyse yüzde 15 i bu hastalıktan hayatını kaybetmiştir. Salgın 1918 Eylül-Kasım aylarında zirve noktasına ulaşmış ve Türkiye dahil tüm dünya ülkelerini etkilemiştir. Hatta Mustafa Kemal Atatürk de bu hastalığa yakalanmış ve atlatmıştır.

Peki bu bilgi bizim ne işimize yarayacak?

Bugün de tıpkı o zamanlarda olduğu gibi dünyayı dolaşan bir virüs söz konusu. İlk olarak Çin’de Vuhan da görülen bu virüs şu an da tüm dünyayı etkisi altına almış durumda. Etkinliklerimiz iptal, okullarımız tatil oldu. Dışarı çıkmayın evde kalın dendi. Ellerinizi sürekli yıkayın ve dezenfektan kullanın denildi. Nasıl kısa sürede tüm dünyayı etkiledi bu virüs? Peki ya bunlar neden denildi? Üslü sayılar bilgimizi bu konuda konuşturmaya ne dersiniz?
2 ² etti mi 4, 4 ² etti mi bize 16 hadi devam edelim. 16 ² eder 256, 256 ² eder 65.536 … Biz bu artışa üstel büyüme diyoruz. Peki ben size şimdi ne anlattım üstel büyüme ile? Matematiksel bilgimizi yorumlayalım; Ali ve Ayşe tokalaştılar ardından Ali ile Ahmet, Ayşe ile Mehmet tokalaştı ve bu şekilde devam etti. Sonuca baktığımızda çok kısa bir sürede 65.536 kişi birbiriyle tokalaşmış oluyor.

Yukarı da ki grafikte koyu mavi alanda gördüğümüz bu eğri biraz önce size bahsettiğim Ali ile Ayşe’nin tokalaşmasından geliyor. Peki Ali ve Ayşe bu eğriyi nasıl bu hale getiriyor? Eğer Ali virüs taşıyıcısı ise bu virüs Ayşe’ye de geçiyor Ayşe, Mehmet, x, y, z şeklinde de birçok insana ulaşmış oluyor.

Birçok yerde genel olarak ileri yaşlarda kötü sonuçlara yol açtığını okumuşsunuzdur. Bu yüzden birçok kesim kendini korumayı tercih etmiyor ‘’nasıl olsa kötü sonuçlar yaşlılarda görülmüş biz bu konuda şanslıyız ‘’. Hayır! değilsiniz ne yazık ki. Kendinizi korumayarak çevrenizi risk altında bırakıyorsunuz. Bundan dolayı sürekli olarak ellerinizi yıkamanızı dezenfekte etmenizi çok sık dışarı çıkmamanızı söylüyor yetkililer. Düşünsenize siz metrodaki birisinden virüsü vücudunuza alıyorsunuz. Bu virüs etkisini gösterdiği zaman da ne yazık ki evinizdekiler tehlikeye giriyor özellikle anne, baba ve daha büyükleriniz.

Açık mavi grafiği incelediğimiz zaman ise eğer virüsün yayılmasına karşı önlemler alırsak ne olacağını görüyoruz. Ali ve Ayşe tokalaşmaz ise virüs Ali de kalır ve Ali tedavi yöntemlerine başvurur. Söylendiğinde bir nebze yayılmayı yavaşlatacak gibi görülse bile genele bakıldığında (açık mavi alan) çok büyük etkisi olduğunu anlayabiliyoruz. Hatta biz aramızda buna şöyle de diyebiliriz ‘’Bilim dünyasına zaman kazandırma’’ Etkinliklerimizin iptali okullarımızın tatil edilmesinin sebebi işte bu grafiğimiz.

Carl Bergstrom
             Carl Bergstrom

Washington Üniversitesi’nden bir biyolog olan Carl Bergstrom, CDC tarafından oluşturulan grafiği öven bir Twit’de “Toplam vakaları azaltamasanız bile, salgın oranını yavaşlatmak önemli olabilir” dedi. Danışman Drew Harris tarafından uyarlandı ve Ekonomist tarafından popüler hale getirildi. Grafik o zamandan beri #FlattenTheCurve hashtaginin yardımıyla popüler hale geldi .
Unutmayın sadece ufacık bir önlem bile grafik değişikliğine yeter. Kendinizi ,çevrenizi koruyun. Sağlıkla kalın!

Sena Nur Yılmaz

Related Posts

Yorum yazin